PHẢI KHÔN NHƯ RẮN…

PHẢI KHÔN NHƯ RẮN…

“… anh em phải khôn như rắn và đơn sơ như bồ câu” (Mt 10,17)

Bối cảnh

Có một tác giả nọ đã viết và không ít người đã nhất trí mà rằng: “Bị bách hại là số phận thường tình của người tông đồ. Tuy nhiên, với niềm tín thác vào Chúa Thánh Thần, người tông đồ vẫn một lòng trung thành làm chứng cho Chúa”.[1] Chẳng vậy mà lời Chúa trong Mát-thêu 10,16-17 đã dạy rằng: “Này, Thầy sai anh em đi như chiên đi vào giữa bầy sói. Vậy anh em phải khôn như rắn và đơn sơ như bồ câu”.[2] Thế nhưng, mới đây, khi nhận được bài viết của một thầy giáo nọ: “Con rắn và cái cưa”, chúng tôi thấy con rắn không phải lúc nào cũng khôn, có khi là dại, hay cũng có thể nói là rắn loại đó thực sự không khôn chút nào!

Vâng, chuyện kể có vần như thơ, rất thơ… mà rằng: “Có một con rắn độc / Đi tìm thức ăn khuya / Bò vào trong xưởng mộc / Trườn qua một cái cưa / Bị một vết cắt nhỏ / Tưởng là cưa tấn công / Rắn quay đầu hùng hổ / Cắn mạnh, ngay và luôn / Miệng bị rách, chảy máu / Khiến nó nổi cơn điên / Tấn công trong cuồng loạn / Nuốt sống “kẻ thù” liền / Thân cưa dính đầy máu / Hình như sắp ‘chết’ rồi / Rắn ngỡ mình đang thắng / Trong cuộc đấu tay đôi”. Thế là, rắn nhà ta bèn trút giận mạnh mẽ… làm tới luôn… cho đã ngứa… một cách rất sai lầm, Vâng, thơ viết rằng: “Dường như chưa hả giận / Nó quấn chặt lưỡi cưa / Gồng mình siết thật mạnh: / ‘Biết ta là ai chưa?’ / Rắn ta đầy nội lực / Dốc hết sức bình sinh / Với quyết tâm vuông vức / Giết kẻ tấn công mình / Nhưng chưa kịp minh định / Rắn đã nát thân gầy / Cái cưa vô tri ấy / Nào đâu hay biết gì / Rắn tự kết mạng thí / Điên đần dại khùng si / Vì ảo trí sức mạnh / Chết lạnh đời, đáng đời… đúng không”. Thật ra không “lạnh đời”, không thật “đáng đời” mà chính là… toi đời, phí đời, uổng đời, “uổng phí cả cuộc đời”! Nếu hỏi “đúng không” thì thật ra không đúng. Bởi lẽ: “Phàm sống đừng như thế / Phải biết mình là ai / Hiểu cả đối phương nữa / Mới thành công, nên người / Và quan trọng là phải / Kiểm soát bản thân mình / Đừng để cơn nóng nảy / Khiến người đời cười khinh / Đôi khi ta phản ứng / Làm tổn thương đến người / Thực ra tổn thương nhất / Chính là lòng ta thôi”.  Vậy thì, nếu muốn đúng, muốn phải, chúng ta hãy học cho biết cách ứng xử hiền lành mà không nhu nhược, mạnh mẽ mà không thô bạo. Vâng, “Ứng xử trong cuộc sống / Hãy bằng tình yêu thương / Lòng vị tha cao thượng / Sự hy sinh, nhún nhường / Mỗi việc nhịn một chút / Để gió lặng, sóng yên / Mọi sự lùi một bước / Biển rộng, trời cao thêm”. Đúng vậy, biển sẽ rộng hơn, và trời sẽ cao thêm vì chúng ta biết lui lại một chút, biết lùi lại một bước, hai bước, đôi khi ba bước… Nghĩa là, “Hận thù đừng ghim giữ / Giận dỗi càng tua nhanh / Học bác áỉ lòng thanh / Giữ đầu an, tâm lành / Việc ấy mới là khó / Nhưng phải cố làm thôi / Cũng giống như buông bỏ / Chẳng đơn giản trên đời / Cũng giống như lời mời / Khôn ngoan như con rắn / Hiền lành như chim câu”.[3]

Tin Mừng Mt 10,16-23

¹⁶ Khi ấy, Đức Giêsu nói với các môn đệ rằng: “Này, Thầy sai anh em đi như chiên đi vào giữa bầy sói. ¹⁷ Vậy anh em phải khôn như rắn và đơn sơ như bồ câu.¹⁸ Hãy coi chừng người đời. ¹⁹ Họ sẽ nộp anh em cho các hội đồng, và sẽ đánh đập anh em trong các hội đường của họ.²⁰ Và anh em sẽ bị điệu ra trước mặt vua chúa quan quyền vì Thầy để làm chứng cho họ và các dân ngoại được biết.²¹ Khi người ta nộp anh em, thì anh em đừng lo phải nói làm sao hay phải nói gì, vì trong giờ đó, Thiên Chúa sẽ cho anh em biết phải nói gì: thật vậy, không phải chính anh em nói, mà là Thần Khí của Cha anh em nói trong anh em.²² Anh sẽ nộp em, em sẽ nộp anh cho người ta giết; cha sẽ nộp con, con cái sẽ đứng lên chống lại cha mẹ và làm cho cha mẹ phải chết. Vì danh Thầy, anh em sẽ bị mọi người thù ghét.²³ Nhưng kẻ nào bền chí đến cùng, kẻ ấy sẽ được cứu thoát. Khi người ta bách hại anh em trong thành này, thì hãy trốn sang thành khác. Thầy bảo thật anh em: anh em chưa đi hết các thành của Ít-ra-en, thì Con Người đã đến”.

Gợi ý thảo luận

1. Bạn hiểu thế nào về câu lời Chúa trong Mát-thêu 10,16-17: “Này, Thầy sai anh em đi như chiên đi vào giữa bầy sói. Vậy anh em phải khôn như rắn và đơn sơ như bồ câu”.[4] Theo bạn, khôn như rắn nghĩa là làm sao? Có phải con rắn biết giấu đầu, và cũng là biểu tượng của “bền chí đến cùng”, để rồi nhờ thế “sẽ được cứu thoát”?[5] Bởi vì, cũng theo tinh thần hơi “khó hiểu, khó so sánh” như thế… mà chúng ta hãy suy ngẫm: “Khi người ta bách hại anh em trong thành này, thì hãy trốn sang thành khác. Thầy bảo thật anh em: anh em chưa đi hết các thành của Ít-ra-en, thì Con Người đã đến”?[6]
2. Thế còn câu chuyện “Con rắn và cái cưa” dạy chúng ta bài học gì trong đời? Cứ sự thường thì có phải đây cần được xem là một trong những bài học tuyệt hay về cách ứng xử trong đời, sao cho phải, sao cho “thực sự khôn ngoan” đối với cơn giận? Thế còn linh đạo Ki-tô giáo dạy chúng ta điều gì, cần phải ứng xử ra sao khi gặp những nghịch cảnh, khi gặp điều trái ý?

17-5-2024. Minh Triết SCD

[1] Nguyễn Năng, https://tgpsaigon.net/bai-viet/thu-sau-tuan-14-thuong-nien-nam-ii-loi…

[2] Mt 10,16-17.

[3] X. Mt 10, 16-23.

[4] Mt 10,16-17.

[5] X. Mt 10,23.

[6] Ibid.